1. Cozy
Thể loại trinh thám nhẹ nhàng, các chi tiết thô tục, tình dục, bạo lực đều bị loại bỏ.
ví dụ: series bà Marple của Dame Agatha Christie.

2. Locked room
Tội ác được thực hiện theo 1 cách bất khả thi, ví dụ như trong phòng kín.
ví dụ: Bí mật căn phòng vàng (Gaston Leroux), Cánh cửa thứ 4, Giả thuyết thứ 7 (Paul Halter), Sáu tội ác không có hung thủ (Pierre Boileau), Tokyo hoàng đạo án (Soji Shimada)

3. Whodunit
Thể loại phổ biến nhất, với 1 cốt truyện phức tạp, nhiều manh mối rải rác. Người đọc có thể đoán thủ phạm trước khi đáp án được công bố ở đoạn kết.
ví dụ: series Sherlock Holmes của Sir Conan Doyle, series Hercule Poirot của Dame Agatha Christie.



Trinh thám cổ điển

4. Howcatchem
Người đọc đã biết trước thủ phạm là ai và toàn bộ nội dung truyện chỉ xoay quanh việc thủ phạm bị lật tẩy như thế nào.
ví dụ: Phía sau nghi can X (Higashino Keigo), Death Note (Tsugumi Ohba & Takeshi Obata), Mưu Sát (Tử Kim Trần)

5. Historical
Vụ án được đặt trong bối cảnh lịch sử nhất định.
ví dụ: Địch Công án (Robert Van Gulik), Tên của đóa hồng (Umberto Eco)

6. Hardboiled
Đậm đặc bạo lực và/hoặc tình dục; nhân vật chính thường phải trải qua nguy hiểm chết người, nhưng luôn có trai đẹp hoặc gái xinh bên cạnh. Và kiểu gì cũng có vài cảnh nóng.
ví dụ: series Philip Marlowe của Raymond Chandler, series Sam Spade của Dashiell Hammett, series Mike Hammer của Mickey Spillane.

7. Noir
Thể loại gần gũi với hardboiled, bối cảnh tăm tối, thiên về tâm lý hơn hành động, nhân vật chính thường là nạn nhân, nghi phạm hoặc hung thủ. Thường không có kết thúc tốt đẹp gì.
ví dụ: Theo em vào bóng đêm, Kết hôn với một chiếc bóng (William Irish), Đảo kinh hoàng, Dòng sông Kỳ Bí (Dennis Lehane)

8. Police procedural
Điều tra viên là cảnh sát.
ví dụ: series Adamsberg của Fred Vargas, series Kamenskaya của Alexandra Marinina.

9. Private detective
Điều tra viên là thám tử tư.
ví dụ: quá nhiều, khỏi cần ví dụ.

10. Forensic
Điều tra viên thường là nhân viên giám định hoặc bác sĩ pháp y, phá án dựa vào các bằng chứng trên tử thi hoặc hiện trường vụ án.
ví dụ: series Lincoln Rhyme của Jeffery Deaver, series Kay Scarpetta của Patricia Cornwell, series Rizzoli & Isles của Tess Gerritsen. Mới đây nhất có series bác sĩ pháp y Tần Minh.

11. Courtroom
Bối cảnh pháp đình, người đọc có thể biết trước các nghi phạm và theo dõi các chi tiết của vụ án được tiết lộ trong phiên tòa. Thường sử dụng thủ pháp hồi tưởng.
ví dụ: series Perry Mason của Erle Stanley Gardner.

12. Legal
Các nhân vật chính là luật sư, công tố viên, thẩm phán, v.v. bối cảnh không nhất định chỉ ở trong tòa án như thể loại courtroom.
ví dụ: Thân chủ, Công ty rửa tiền, Bồi thẩm đoàn chạy trốn (John Grisham)

13. Spy
Các nhân vật chính là điệp viên, thường làm việc cho các cơ quan tình báo.
ví dụ: Điệp viên từ miền đất lạnh (John le Carré), Kẻ giết mướn Jackal (Frederick Forsyth), Sáu ngày của Condor (James Grady), Sòng bạc hoàng gia (Ian Fleming)

14. Caper
Được kể từ quan điểm của tội phạm, thường nói về 1 hoặc nhiều vụ trộm cắp, lừa đảo, bắt cóc, có thể có yếu tố hài hước.
ví dụ: Cả thế gian trong túi (James Hadley Chase), Nếu còn có ngày mai (Sidney Sheldon)

15. Code-cracking
Vụ án có đầu mối là các mật mã, biểu tượng do hung thủ hoặc nạn nhân để lại, là mấu chốt để phá án. Có thể kết hợp với thể loại giải mã chúc thư hoặc đi tìm kho báu.
Ví dụ : Những hình nhân nhảy múa (Sir Conan Doyle), Vụ án trường Oxford (Guillermo Martinez), series Robert Langdon của Dan Brown.

16. Psychological
Vụ án có yếu tố tâm lý học, thường nói về cuộc đấu trí giữa điều tra viên và kẻ giết người (hàng loạt).
ví dụ: series Hannibal Lecter của Thomas Harris, series Phương Mộc của Lôi Mễ.

17. Supernatural
Vụ án có yếu tố siêu nhiên.
ví dụ: Giao lộ sinh tử (Dean Koontz), series X-Files (viết dựa trên kịch bản phim)

18. True crime
Được viết dựa trên tội ác có thật.
ví dụ: Máu lạnh (Truman Capote), Người vô tội (John Grisham), Quá trễ để nói lời từ biệt (Ann Rule)

19. Juvenile
Trinh thám dành cho thiếu nhi, với nhân vật chính là điều tra viên nhỏ tuổi.
ví dụ: Tứ quái TKKG (Stefan Wolf), Ba thám tử trẻ (Robert Arthur và nhiều tác giả khác), Kỳ án chim dẽ giun (Alan Bradley) và các cuốn cùng series Flavia de Luce, series Theodore Boone của John Grisham.

20. Animal
Nhân vật chính là động vật, có thể phá án trong thế giới động vật hoặc thế giới con người.
ví dụ: Thám tử Freddy, Freddy và kẻ mặt mịt (Walter Brooks), Felidae (Akif Pirinçci) – chưa được dịch sang tiếng Việt, viết về chú mèo điều tra những vụ giết mèo hàng loạt, đã được dựng phim, Three Bags Full (Leonie Swann) – chưa được dịch sang tiếng Việt, viết về chú cừu đi tìm chân tướng vụ sát hại người chăn cừu.

21. Parody/spoof
Được viết để giễu nhại trinh thám truyền thống, thường mang tính chất hài hước, châm biếm.
ví dụ: Cái lò gạch bí mật (Nguyễn Công Hoan). Phim thì có Naked Gun, Pink Panther, Johnny English.

Tác giả bài viết : Mẫn Nhi

Bài lưu trữ của bạn Nguyễn Nam, đăng trong group Hội thích truyện trinh thám.